Home / Soạn văn / Soạn bài Tuyên ngôn độc lập (tiếp theo)
Loading...

Soạn bài Tuyên ngôn độc lập (tiếp theo)

blogvanhoc.net – Soạn văn lớp 12: Soạn bài Tuyên ngôn độc lập  của Hồ Chí Minh (tiếp theo)

Bài làm

Câu 1. Nêu bố cục của bản Tuyên ngôn độc lập.

-Đoạn 1 : bắt đầu từ “Hỡi đồng bào cả nước…” đến “Đó là những lẽ phải không thể chối cãi được”.

=> Nội dung chính : Tác giả nêu cơ sở pháp lí và chính nghĩa, mọi dân tộc, mọi quốc gia đều có quyền sống, quyền tự do.

-Đoạn 2: Tiếp đến “Dân tộc đó phải được độc lập”.

=> Nội dung chính: Tố cáo tội ác tàn bạo của thực dân Pháp.

-Đoạn 3: Tiếp cho đến hết.

=> Nội dung chính: Lời tuyên bố  độc lập của nước Việt Nam ta.

 

Câu 2. Việc trích dẫn bản Tuyên ngôn độc lập (1776) của nước Mỹ và bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (1791) của Cách mạng Pháp trong phần mở đầu bản Tuyên ngôn độc lập của tác giả có ý nghĩa gì? (Đọc kĩ phần tiểu dẫn, chú ý đối tượng mà Hồ Chí Minh hướng tới để xác định cách trả lời).

Việc trích dẫn bản Tuyên ngôn độc lập (1776) của nước Mĩ và bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (1791) của Cách mạng Pháp trong phần mở đầu bản Tuyên ngôn độc lập của tác giả có chủ đích, đây là cách viết rất cao tay, cách lập luận chặt chẽ của một áng văn chính luận xuất sắc của tác giải được thể hiện ngay từ cách vào vấn đề của bản tuyên ngôn.

Có thể thấy đối tượng mà Bác hướng tới trong văn bản không chỉ được đọc trước quốc dân đồng bào mà còn là để công bố với thế giới, nhất là với các nước thù địch đang lăm le xâm lược nước ta. Việc nêu hai bản tuyên ngôn là cách mở đầu bằng việc nêu nguyên lí với dẫn chứng hùng hồn là 2 nước lớn Pháp và Mĩ, đồng thời đề cao sự nhân ái, bình đẳng, tư tưởng tiến bộ của hai đất nước, với tư tưởng ấy, chúng ta vừa noi theo vừa có những lí lẽ riêng. Đặc biệt không phải ngẫu nhiên Bác nhắc đến bản tuyên ngôn của hai đất nước này. Trong hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ Mĩ và Pháp đều là hai nước lớn, hai cường quốc về kinh tế, có độc lập, tự do, Bác đã đặt ngang hàng với hai nước lớn đó ngầm khẳng định quyền tự chủ, quyền bình đẳng của nước Việt Nam với dân tộc khác, bất kể đó là dân tộc, quốc gia nào trên thế giới cũng có quyền tự do, quyền bình đẳn, đó là quyền lợi chính đáng và cần được trân trọng.

 

Câu 3. Trong phần thứ hai của bản Tuyên ngôn độc lập, tác giả đã lập luận như thế nào để khẳng định quyền độc lập, tự do của nước Việt Nam ta?

Tuyên ngôn độc lập là áng văn chính luận mẫu mực, sức mạnh và tính thuyết phục của nó thể hiện ở lập luận chặt chẽ, thuyết phục, không thể chối cãi được.

-Từ bắt đầu đoạn hai đến “chúng bóc lột dân ta một cách vô cùng tàn nhẫn”Thực dân Pháp kể công khai hóa, Bác đã lật tẩy bằng việc kể tội ác của chúng.

+Tác giả liên tiếp sử dụng điệp từ “chúng” cũng như mẫu câu ngắn gọn, súc tích như một lời lên án, tố cáo tội ác dã man, tàn bạo của thực dân Pháp, chúng gây ra rất nhiều tội ác, liên tiếp trong một thời gian dài.

+Tội ác của chúng được dẫn chứng rất cụ thể, xác đáng  gây ra trên tất cả các mặt: kinh tế, xã hội, văn hóa: không cho dân ta một chút dân chủ nào, thi hành luật pháp dã man, lập ra nhà tù nhiều hơn trường học, thi hành chính sách ngu dân…

+Trong đoạn văn này lời lẽ đanh thép, ngôn ngữ hùng hồn khiến cho chúng ta có cảm giác rằng tác giả đang truy hỏi tội, bắt chúng nhận tội ác đã rất rõ ràng. Bằng cách Người liên tiếp sử dụng rất nhiều hình ảnh so sánh, cách nói cường điệu, nhiều hình ảnh có ý nghĩa liên tưởng, độc đáo để làm sáng tỏ sự tàn bạo của thực dân Pháp.

-Tiếp đến hết đoạn hai: Thực dân Pháp kể công bảo hộ, Bác lật tẩy bằng việc đưa ra lập luận chúng đã hai lần bán nước cho Nhật, khiến chúng không thể chối cãi.

+Hình ảnh thực dân Pháp “quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta rước Nhật” , trực tiếp vạch trần sự xảo trá của quân xâm lược bằng giọng điệu mỉa mai, chua xót. Nhân danh bảo hộ chúng đã đem đến không ít lầm than, nhất là việc dẫn đến dân tộc tâ phải chịu “một cổ hai tròng”, của cả Pháp và Nhật.

+Tiếp đến là những tội ác của Pháp như Pháp thẳng ttay đàn áp Việt Minh, giết tù chính trị nhưng ta luôn có thái độ khoan hồng với Pháp. Hành động của chúng vừa tàn ác vừa tráo trở vốn không xứng là người bảo hộ. Nhất là khi ta giành được độc lập từ tay Nhật chứ không phải Pháp. Việc xấu mà Pháp làm là một âm mưu mà tác giả luôn phải liên tục khẳng định lại “sự thật là, sự thật là…” cùng với lí lẽ, dẫn chứng đanh thép, cụ thể để ta không bị che mắt bởi sự giả dối của chúng.

 

Câu 4. Tác phẩm Tuyên ngôn độc lập thể hiện phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh trong văn chính luận: lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, ngôn ngữ hùng hồn. Hãy làm sáng tỏ điều đó.

-Lập luận chặt chẽ: Đối với tội ác của thực dân Pháp có thể không thể kể hết nhưng chỉ bằng vài ba trang giấy, tội ác của Pháp không chỉ được tái hiện một cách toàn diện, đầy đủ mà đồng thời còn nói lên được tinh thần yêu nước, sự mong cầu hòa bình, độc lập của dân tộc Việt Nam. Bố cục có tác dụng hô ứng, đoạn sau bổ sung cho đoạn trước, dù là một áng văn chính luận nhưng cực kì dễ hiểu, dễ học.

-Lí lẽ sắc bén: Có thể thấy, trong bài tác giả dùng rất nhiều từ ngữ giàu hình ảnh, bổ sung và làm rõ cho việc lập luận của mình, để chúng không thể chối cãi được.

-Ngôn ngữ hùng hồn: từ ngữ trong bài ngắn gọn, giản dị, súc tích mà giàu hình ảnh, vừa đảm bảo ngôn ngữ văn chính luận gãy gọn, hiển ngôn, vừa đảm bảo tính nghệ thuật của một tác phẩm nghệ thuật. Vì đối tượng  hướng tới của Bác là đa số đồng bào, dân tộc nên ngôn ngữ vừa hùng hồn vừa dung dị đủ để tố cáo tội ác vừa giống như nêu cao tinh thần dân tộc.

– Trong sáng:

+ Trong sáng ở việc dùng từ đặt câu, tuân thủ các nguyên tắc và chuẩn mực của tiếng Việt.

+ Trong sáng về tư tưởng tình cảm. Thái độ rõ ràng, yêu ghét phân minh trên lập trường chính nghĩa.

Có thể nói giá trị to lớn của bản Tuyên ngôn độc lập là không thể phủ nhận. Tác phẩm đã không chỉ nói lên tình cảm yêu nước, thương dân, khát vọng độc lập , tự do của tác giả mà còn thể hiện được phần nào phong cách nghệ thuật đa dạng, độc đáo của Hồ Chí Minh, cùng với khả năng viết văn chính luận sắc sảo của Người.

blogvanhoc.net

 

>> XEM THÊM: Soạn bài Tuyên ngôn độc lập (phần 1)

Rate this post
Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

DMCA.com Protection Status